Filmoteka o muzyce i głowie.
To nagrania innych autorów, wybrane i opisane pod kątem nauki grania. Nagrania z moim udziałem (telewizja, radio) są na stronie media, a fragment instruktażu na karcie prowadzącego. Większość nagrań jest w języku angielskim; polskie napisy włączysz automatycznie przyciskiem „CC”.
Na początek: dziewięć nagrań
Rok 1939. Jąkający się król Jerzy VI ma przemawiać do narodu i szuka pomocy u niekonwencjonalnego specjalisty od dykcji.
YouTube · „The King's Speech Movie Trailer (HD)” · kanał eOnefilms · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Joe Gardner prowadzi szkolny zespół muzyczny, a jego prawdziwą pasją jest jazz. W kryzysie zaczyna zadawać sobie pytanie, po co tu jest.
YouTube · „Disney and Pixar’s Soul | Official Trailer | Disney+” · kanał Pixar · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Will, matematyczny geniusz stroniący od formalnego wykształcenia, trafia przed sąd. Profesor z MIT, który dostrzega jego zdolności, proponuje mu wspólną pracę i spotkania z terapeutą granym przez Robina Williamsa.
YouTube · „Good Will Hunting | Official Trailer (HD) Robin Williams, Matt Damon, Ben Affleck | MIRAMAX” · kanał Miramax · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Animowana lekcja: słuchanie muzyki pobudza kilka obszarów mózgu, a granie angażuje go dużo szerzej. Anita Collins opisuje, co dzieje się w mózgu muzyka podczas gry.
YouTube · „How playing an instrument benefits your brain - Anita Collins” · kanał TED-Ed · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Brené Brown bada więzi między ludźmi: empatię, poczucie przynależności i miłość. Opowiada o wniosku ze swoich badań, który skłonił ją do przyjrzenia się sobie.
YouTube · „The Power of Vulnerability | Brené Brown | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psycholożka Kelly McGonigal omawia badania, według których stres szkodzi głównie wtedy, gdy wierzymy, że szkodzi, i mówi o znaczeniu kontaktu z innymi ludźmi.
YouTube · „How to Make Stress Your Friend | Kelly McGonigal | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Badacz snu Matt Walker omawia, co dzieje się z mózgiem i ciałem podczas snu i przy jego braku, w tym wpływ snu na uczenie się i pamięć.
YouTube · „Sleep Is Your Superpower | Matt Walker | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psychiatra Robert Waldinger, kierujący trwającym od 75 lat badaniem rozwoju dorosłych, przedstawia trzy wnioski z tego badania o szczęściu i zdrowiu.
YouTube · „What Makes a Good Life? Lessons from the Longest Study on Happiness | Robert Waldinger | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Sir Ken Robinson przekonuje, że system edukacji powinien rozwijać kreatywność dzieci, zamiast ją tłumić.
YouTube · „Do schools kill creativity? | Sir Ken Robinson | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Wszystkie nagrania według tematu
Filmy fabularne i dokumentalne
15
Podczas jazdy konnej Grace ulega wypadkowi, w którym traci nogę, a jej koń zostaje ciężko okaleczony. Matka dziewczyny odnajduje zaklinacza koni.
Filmowiec Craig Foster codziennie nurkuje w południowoafrykańskim lesie wodorostów i nawiązuje nietypową przyjaźń z mieszkającą tam ośmiornicą.
YouTube · „My Octopus Teacher | Official Trailer | Netflix” · kanał Netflix · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Richard Martin kupuje do domu androida, który ma pomagać w codziennych pracach. Szybko okazuje się, że robot, grany przez Robina Williamsa, jest wyjątkowy.
YouTube · „Bicentennial Man (1999) - Official Trailer [HD]” · kanał Trailer Batch · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Oparta na prawdziwej historii opowieść o młodym nauczycielu, granym przez Matthew Perry’ego, który niekonwencjonalnymi metodami rozbudza ambicje trudnej klasy.
YouTube · „The Ron Clark Story TV Movie 2006 HQ Trailer” · kanał D Slam · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Nastoletni Conrad zmaga się z tragiczną śmiercią starszego brata. Ojciec namawia go na spotkania z psychiatrą.
YouTube · „Ordinary People (1980) Trailer #1 | Movieclips Classic Trailers” · kanał Rotten Tomatoes Classic Trailers · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Życiem Riley kieruje pięć emocji: Radość, Strach, Gniew, Odraza i Smutek. Film pokazuje, co dzieje się w jej głowie, gdy przeprowadza się z rodzicami do San Francisco.
YouTube · „Inside Out - Official US Trailer” · kanał Pixar · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Jonah Hill rozmawia ze swoim psychiatrą, Philem Stutzem, o jego dzieciństwie i o wizualnym modelu terapii, który Stutz stworzył.
YouTube · „A Film by Jonah Hill "Stutz" | Official Trailer | Netflix” · kanał Netflix · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Jimmy, terapeuta po stracie żony, zaczyna mówić swoim pacjentom wprost, co o nich myśli. W rolach głównych Jason Segel i Harrison Ford. Zwiastun pierwszego sezonu.
YouTube · „Shrinking — Official Trailer | Apple TV” · kanał Apple TV · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Serial złożony z sesji psychoterapeutycznych. W czwartym sezonie terapeutkę, doktor Brooke Taylor, gra Uzo Aduba. Zwiastun trwa niecałe dwie minuty i jest w języku angielskim.
YouTube · „In Treatment: Season 4 Official Trailer | HBO” · kanał HBO · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Kapitan Hook porywa dzieci dorosłego już Piotrusia Pana, granego przez Robina Williamsa. Piotruś musi wrócić do Nibylandii i zmierzyć się ze starym wrogiem.
YouTube · „HOOK [1991] - Official Trailer (HD)” · kanał Sony Pictures Entertainment · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Dwunastoletni Alan zaczyna z koleżanką tajemniczą grę Jumanji, która wciąga go do dżungli. Po latach uwalnia go dwoje rodzeństwa. Dorosłego Alana gra Robin Williams.
YouTube · „Jumanji (1995) - Trailer” · kanał Sony Pics at Home · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Alex i Isabel rozstają się po jednej wspólnej nocy. Trzy miesiące później Isabel odnajduje go i mówi, że jest w ciąży. W roli Alexa Matthew Perry.
YouTube · „FOOLS RUSH IN [1997] – Official Trailer” · kanał Sony Pics at Home · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Rozczarowany swoim życiem Mike chciałby cofnąć czas. Pewnego dnia budzi się i odkrywa, że znów ma siedemnaście lat. Dorosłego Mike’a gra Matthew Perry.
YouTube · „17 Again - Original Theatrical Trailer” · kanał Warner Bros. Rewind · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Lekarz Chris Nielsen, grany przez Robina Williamsa, ginie w wypadku samochodowym i trafia do zaświatów, których krajobraz odtwarza obrazy malowane przez jego żonę. Gdy ona również umiera i trafia w inne miejsce, Chris wyrusza, by ją odnaleźć. Film Vincenta Warda, Oscar za efekty wizualne.
YouTube · „What Dreams May Come Official Trailer #1 - Robin Williams Movie (1998) HD” · kanał Rotten Tomatoes Classic Trailers · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Daniel Hillard po rozwodzie traci prawo do codziennego kontaktu z trójką swoich dzieci. Aktor dubbingowy wciela się w postać starszej niani, pani Doubtfire, i zatrudnia się w domu byłej żony. W rolach głównych Robin Williams i Sally Field.
YouTube · „Mrs. Doubtfire (1993) Trailer #1 | Movieclips Classic Trailers” · kanał Rotten Tomatoes Classic Trailers · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Muzyka i mózg
6
Głębiej o tym, co na ten temat wie nauka: Badania naukowe.
Dyrygent Benjamin Zander mówi o dwóch swoich pasjach: muzyce klasycznej i pomaganiu słuchaczom w odkryciu, że mogą ją pokochać.
YouTube · „The transformative power of classical music | Benjamin Zander | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Neurobiolog i muzyk Alan Harvey pokazuje na scenie, na żywo, jak muzyka zmienia fale mózgowe. Występują z nim muzycy Perth Symphony Orchestra.
YouTube · „Your brain on music | Alan Harvey | TEDxPerth” · kanał TEDx Talks · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Muzyk i badacz Charles Limb bada w rezonansie magnetycznym mózgi muzyków jazzowych i raperów podczas improwizacji i mówi, co to znaczy dla rozumienia kreatywności.
YouTube · „Charles Limb: Your brain on improv” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Tod Machover z MIT Media Lab pokazuje nowe narzędzia do tworzenia muzyki. Dan Ellsey, młody człowiek z mózgowym porażeniem dziecięcym, wykonuje z ich pomocą własny utwór.
YouTube · „Tod Machover & Dan Ellsey: Releasing the music in your head” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Skrzypek Filharmonii w Los Angeles opowiada o lekcji, której udzielił wybitnemu muzykowi chorującemu na schizofrenię, i gra preludium z I Suity wiolonczelowej Bacha.
YouTube · „Robert Gupta: Music is medicine, music is sanity” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Animowana lekcja o efekcie ekspozycji: powtórzenia, obecne w muzyce na całym świecie, sprawiają, że słuchacz aktywnie w niej uczestniczy.
YouTube · „Why we love repetition in music - Elizabeth Hellmuth Margulis” · kanał TED-Ed · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Kiedy jest trudno
7
Gdy takie sprawy dotyczą Ciebie albo kogoś bliskiego, numery i adresy są zebrane w jednym miejscu: gdzie szukać pomocy.
Brené Brown mówi o wstydzie, o którym rzadko rozmawiamy, i o tym, co się dzieje, gdy ludzie otwarcie się z nim mierzą.
YouTube · „Listening to shame | Brené Brown | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Pisarz Andrew Solomon opowiada o latach własnej depresji i o podróży po świecie, podczas której rozmawiał z innymi ludźmi chorującymi na depresję.
YouTube · „Depression, the secret we share | Andrew Solomon” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Dziennikarz Johann Hari, patrząc na bliskich zmagających się z uzależnieniem, pyta, co naprawdę je powoduje, i opowiada o tym, czego dowiedział się w podróży po świecie.
YouTube · „Everything you think you know about addiction is wrong | Johann Hari | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Pediatra Nadine Burke Harris wyjaśnia, jak powtarzający się stres w dzieciństwie wpływa na rozwój mózgu i na zdrowie w dorosłym życiu.
YouTube · „How childhood trauma affects health across a lifetime | Nadine Burke Harris | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Olivia Remes z Uniwersytetu w Cambridge mówi o zaburzeniach lękowych, jednych z najczęstszych problemów zdrowia psychicznego, i o sposobach radzenia sobie z nimi.
YouTube · „How to cope with anxiety | Olivia Remes | TEDxUHasselt” · kanał TEDx Talks · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Oficjalne nagranie z koncertu w Allegiant Stadium w Las Vegas, wydane na albumie „Live in Vegas”. Na tym koncercie Dan Reynolds zadedykował ten utwór swojej bratowej, Alishy Reynolds, która zmarła na raka w 2019 roku. Tutaj słychać sam utwór. Dedykację słychać na nagraniu z widowni: to kopia zrobiona przez widza i może kiedyś zniknąć.
YouTube · „Imagine Dragons - Demons (Live In Vegas) (Official Audio)” · kanał ImagineDragonsVEVO · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Utwór w oficjalnym nagraniu koncertowym zespołu, związany z kampanią „Talk Away the Dark”. W opisie filmu zespół pisze, że tantiemy z tej piosenki przekazuje fundacji American Foundation for Suicide Prevention, i zachęca do rozmowy z osobą w kryzysie. Podane tam telefony działają w Stanach Zjednoczonych, więc numery i czaty dostępne w Polsce są zebrane osobno: gdzie szukać pomocy.
YouTube · „Papa Roach - Leave A Light On (Talk Away The Dark) - (Official Live Music Video)” · kanał Papa Roach · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Uwaga i nawyki
7
Oprócz oglądania możesz to przećwiczyć: Narzędzia.
Psycholożka Susan David mówi o tym, jak sposób radzenia sobie z emocjami wpływa na działania, pracę, relacje i zdrowie, oraz o zwinności emocjonalnej.
YouTube · „The gift and power of emotional courage | Susan David” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psycholog Guy Winch zachęca, by o emocje, takie jak poczucie winy, strata czy samotność, dbać z taką samą starannością jak o ciało.
YouTube · „How to practice emotional first aid | Guy Winch | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psycholożka społeczna Amy Cuddy mówi o tym, jak postawa ciała może wpływać na poczucie pewności siebie. TED zaznacza, że część tych wyników jest przedmiotem sporu naukowego.
YouTube · „Your Body Language May Shape Who You Are | Amy Cuddy | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Tim Urban opowiada o własnym nawyku odkładania wszystkiego na ostatnią chwilę i pyta, co tak naprawdę odkładamy, zanim skończy się czas.
YouTube · „Inside the Mind of a Master Procrastinator | Tim Urban | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psychiatra Judson Brewer bada związek uważności z nałogami, od palenia po podjadanie, opisuje, jak powstają nawyki, i pyta, czy ciekawość pomaga je zmieniać.
YouTube · „A Simple Way to Break a Bad Habit | Judson Brewer | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Badaczka odporności psychicznej Lucy Hone przedstawia trzy strategie oparte na badaniach, z których sama korzystała po nagłej śmierci swojej dwunastoletniej córki.
YouTube · „The three secrets of resilient people | Lucy Hone | TEDxChristchurch” · kanał TEDx Talks · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Andy Puddicombe, nauczyciel uważności, opowiada o dziesięciu minutach dziennie spędzonych na świadomym przebywaniu w chwili obecnej.
YouTube · „All it takes is 10 mindful minutes | Andy Puddicombe | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Sen
6
Neurobiolog Russell Foster, badacz rytmów dobowych, przedstawia trzy popularne teorie o tym, po co śpimy, i obala mity o tym, ile snu potrzeba w różnym wieku.
YouTube · „Why do we sleep? | Russell Foster” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Mózg zużywa jedną czwartą energii całego ciała. Jeff Iliff opisuje badania, według których sen pomaga mózgowi pozbywać się zbędnych substancji.
YouTube · „One more reason to get a good night’s sleep | Jeff Iliff” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Badaczka snu i matka nastolatka Wendy Troxel wyjaśnia, jak wczesne rozpoczynanie lekcji pozbawia młodzież snu w okresie, gdy potrzebuje go najbardziej.
YouTube · „Why school should start later for teens | Wendy Troxel” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Animowana lekcja Claudii Aguirre o tym, co dzieje się z ciałem i mózgiem, gdy brakuje snu.
YouTube · „What would happen if you didn’t sleep? - Claudia Aguirre” · kanał TED-Ed · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Animowana lekcja: Shai Marcu przekonuje, że przed ważnym sprawdzianem lepiej się wyspać, niż uczyć się do rana, i pokazuje, jak sen przebudowuje mózg.
YouTube · „The benefits of a good night's sleep - Shai Marcu” · kanał TED-Ed · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Jessa Gamble omawia badania nad zegarem biologicznym i opisuje rytm odpoczynku, który wynika z naszej biologii.
YouTube · „Our natural sleep cycle | Jessa Gamble” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Zdrowie i dobre życie
5
Na Sardynii żyje wyjątkowo wielu stulatków. Badaczka długowieczności Susan Pinker wiąże to z bliskimi relacjami i codziennymi spotkaniami twarzą w twarz.
YouTube · „The secret to living longer may be your social life | Susan Pinker” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Dan Buettner bada niebieskie strefy, społeczności, w których ludzie żyją najdłużej, i opisuje dziewięć wspólnych nawyków ich mieszkańców.
YouTube · „How to live to be 100+ - Dan Buettner” · kanał TED-Ed · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psycholog Dan Gilbert opisuje psychologiczny układ odpornościowy, dzięki któremu potrafimy czuć się szczęśliwi także wtedy, gdy coś idzie inaczej, niż planowaliśmy.
YouTube · „The surprising science of happiness | Dan Gilbert” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Pisarka Emily Esfahani Smith odróżnia bycie szczęśliwym od poczucia sensu i przedstawia cztery filary życia pełnego sensu.
YouTube · „There's more to life than being happy | Emily Esfahani Smith | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Psycholog Shawn Achor odwraca popularne przekonanie: jego zdaniem to szczęście napędza wydajność w pracy.
YouTube · „The happy secret to better work | Shawn Achor” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Kreatywność i edukacja
5
Metoda, w której uczę: Prawo jazdy na instrument i mikrofon.
W dalszym ciągu wykładu z 2006 roku Sir Ken Robinson postuluje przejście od szkoły ustandaryzowanej do nauki dopasowanej do ucznia, w której rozwijają się naturalne zdolności dzieci.
YouTube · „Bring on the learning revolution! | Sir Ken Robinson” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Sir Ken Robinson przedstawia trzy zasady, dzięki którym rozwija się ludzki umysł, i pokazuje, jak obecna kultura szkolna działa wbrew nim.
YouTube · „How to escape education's death valley | Sir Ken Robinson | TED” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Animacja przygotowana przez RSA na podstawie wykładu Sir Kena Robinsona o potrzebie zmiany paradygmatów w edukacji.
YouTube · „RSA ANIMATE: Changing Education Paradigms” · kanał Royal Society of Arts · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Laureat nagrody TED Prize Sugata Mitra przedstawia projekt Szkoły w Chmurze, laboratorium w Indiach, w którym dzieci uczą się samodzielnie i od siebie nawzajem.
YouTube · „Sugata Mitra: Build a School in the Cloud” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Autorka książki „Jedz, módl się, kochaj” mówi o oczekiwaniach wobec artystów i proponuje myśl, że każdy „ma” swojego geniusza, zamiast „być” geniuszem.
YouTube · „Your elusive creative genius | Elizabeth Gilbert” · kanał TED · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Ludzie, którzy inspirują
1
Thoraya Maronesy zaczepia nieznajomych na ulicy i pyta, czy może przejść z nimi kawałek drogi i porozmawiać. W tym dwudziestominutowym odcinku z sierpnia 2025 roku zebrała spotkania, które w tytule określa jako najżyczliwsze. Rozmowy są po angielsku, napisy generuje automat.
YouTube · „The Kindest Souls I've Walked With...” · kanał Thoraya · Opis redakcji Muzyka dla Laika
Od oglądania do grania
Dziesięć tygodni prowadzenia od piosenki, którą znasz: 2999 zł za jeden instrument, 3999 zł za dwa. Start od razu (za osobną zgodą) albo po 14 dniach.